Câu chuyện về Đế chế Ottoman ở Istanbul không chỉ
giới hạn trong các bảo tàng cung điện hay sách lịch sử. Ngày nay, điều đó
vẫn có thể được nhìn thấy ở
các mái vòm của nhà thờ Hồi giáo, những con phố chợ cổ,
các công trình ven biển và
những khu dân cư đã phát triển quanh
thủ đô từng là trung tâm của đế quốc.
Istanbul trở thành trung tâm của nhà nước Ottoman sau năm 1453. Trong
suốt
các thế kỷ tiếp theo,
thành phố được định hình bởi các vị sultan, kiến trúc sư,
thương nhân, các tổ chức tôn giáo và
những người đã sống và làm việc
trên khắp nhiều khu vực của thành phố.
Istanbul đã trở thành kinh đô của Đế chế Ottoman như thế nào
Năm 1453, Istanbul bước vào một giai đoạn mới, khi Sultan Mehmed II chinh phục
Constantinople và biến nơi đây thành kinh đô của nhà nước Ottoman. Thành phố
vốn đã có một lịch sử đế quốc lâu dài, nhưng nhiều khu vực đã mất dân cư
trong những thế kỷ cuối cùng của thời kỳ cai trị Byzantine.
Người Ottoman dần dần xây dựng lại và tái lập dân cư cho thành phố. Những nhà thờ Hồi giáo mới,
các khu chợ, trường học, nhà tắm công cộng, các vòi phun nước và các công trình từ thiện
xuất hiện khắp Bán đảo Cổ kính.
Những dự án này không chỉ được tạo ra dành cho cung điện. Các quỹ tôn giáo đã hỗ trợ các bếp ăn công cộng, bệnh viện, trường học và chỗ ở cho du khách. Những chợ và cảng nối Istanbul với các tuyến thương mại trải dài khắp châu Âu, châu Á, vùng Địa Trung Hải và Biển Đen.
Nhiều lớp kiến trúc trong số này vẫn có thể lần theo đi bộ. Tài liệu hướng dẫn về
Những địa điểm lịch sử ở Istanbul
mang đến phần giới thiệu rộng hơn về các giai đoạn khác nhau đã định hình nên
thành phố.
Bắt đầu từ Cung điện Topkapi
Cung điện Topkapi là nơi tốt nhất để bắt đầu khám phá Istanbul thời Ottoman. Trong nhiều thế kỷ, nơi đây vừa là nơi ở của sultan, vừa là trung tâm hành chính của
đế chế.
Cung điện không được hình thành xoay quanh một tòa nhà khổng lồ duy nhất. Du khách đi qua một chuỗi các cổng, sân trong, vườn tược và các khu vực riêng biệt.
Bố cục này phản ánh cấu trúc được tổ chức và kiểm soát của
đời sống cung đình Ottoman.
Hội đồng Đế quốc, bếp cung điện, các phòng kho báu và bộ sưu tập Bảo vật Thiêng liêng cho thấy những khía cạnh khác nhau của đế chế. Khu hậu cung mang đến cái nhìn gần hơn về đời sống riêng tư trong gia đình hoàng cung và những người đã sống
ở phía sau các khu vực chính thức.
Hãy dành đủ thời gian để dừng lại ở các sân hiên nhìn ra eo Bosphorus và
vịnh Golden Horn. Những khung cảnh này giúp giải thích vì sao cung điện được xây dựng tại
vị trí chiến lược của thành phố này.
Topkapi chỉ là một trong những dinh thự hoàng gia cũ của thành phố. Tài liệu hướng dẫn về
Các cung điện ở Istanbul
so sánh nó với Dolmabahce, Beylerbeyi và các cung điện ven biển khác.
Xem Những Nhà Thờ Hồi Giáo Đã Định Hình Đường Chân Trời
Những nhà thờ Hồi giáo Ottoman không phải lúc nào cũng là những nơi thờ tự tách biệt. Các tổ hợp
đế quốc lớn hơn thường bao gồm trường học, bếp, bệnh viện,
thư viện, đài phun nước và những phòng dành cho khách du lịch.
Nhà thờ Hồi giáo Xanh (Blue Mosque) là ví dụ dễ nhận biết nhất ở Sultanahmet. Sáu
tháp minaret của nó, sân courty lớn và cách bố trí các mái vòm tạo nên một trong
những khung cảnh nổi tiếng nhất của Istanbul.
Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye mang đến một trải nghiệm yên tĩnh hơn. Được thiết kế bởi Mimar Sinan
cho Sultan Süleyman the Magnificent, nó nhìn ra Vịnh Golden Horn từ
một trong những ngọn đồi lịch sử của Istanbul.
Nhà thờ Hồi giáo Rüstem Pasha nhỏ hơn nhiều, nhưng những
viên gạch İznik rực rỡ của nó khiến nơi đây trở thành một trong những điểm dừng
đáng giá nhất gần Spice Bazaar. Nhà thờ Hồi giáo Yeni,
Nhà thờ Hồi giáo Fatih và Nhà thờ Hồi giáo Eyüp Sultan cho thấy
kiến trúc tôn giáo Ottoman đã phát triển như thế nào qua
các giai đoạn và quận khác nhau.
Hướng dẫn về
Các nhà thờ Hồi giáo ở Istanbul
gộp những công trình này lại thành một tuyến tham quan thực tế.
Dạo bước qua Grand Bazaar và Spice Bazaar
Thủ đô Ottoman cũng là một trung tâm thương mại lớn. Hàng hóa được vận chuyển
qua các cảng và tuyến đường buôn bán bằng lạc đà trước khi được lưu trữ, trao đổi và bán
tại các khu chợ quanh thành phố.
Chợ Lớn (Grand Bazaar) đã phát triển thành một mạng lưới rộng lớn gồm các con phố
có mái che, xưởng sản xuất, cửa hàng và các nhà trọ buôn bán. Trang sức, hàng dệt may,
thảm, đồ da và các mặt hàng có giá trị khác đã đi qua khu vực này qua nhiều thế hệ.
Không cần thiết phải bao phủ mọi con phố. Hãy đi vào từ Beyazıt hoặc
Nuruosmaniye, đi theo các lối chính và dành thời gian để ngắm nhìn
các con phố nhỏ bên cạnh mà không cần đi theo một lộ trình cố định.
Chợ Gia Vị (Spice Bazaar) phát triển gần hơn với bờ sông Eminönü,
nơi hàng hóa đến bằng đường biển có thể dễ dàng chuyển đến các thương nhân địa phương. Các loại
gia vị, trái cây khô, đồ ngọt, trà và các sản phẩm thực phẩm truyền thống vẫn tiếp tục được bày bán đầy trong
các cửa hàng của chợ.
Từ Tân Tự Viện (Yeni Mosque), Nhà thờ Hồi giáo Rüstem Pasha (Rüstem Pasha Mosque), Cầu Galata (Galata Bridge) và các bến cảng phà
đều nằm trong khoảng cách đi bộ, khiến Eminönü trở thành một trong những khu vực tốt nhất để
hiểu được đời sống hằng ngày và hoạt động thương mại của Istanbul Ottoman.
Xem Thời kỳ Ottoman về sau tại Cung điện Dolmabahce
Cung điện Topkapi đại diện cho triều đình Ottoman cổ điển, nhưng đế chế
đã thay đổi đáng kể trong thế kỷ 19. Hoàng gia
dần dần rời khỏi Bán đảo Lịch sử và tiến gần hơn tới
Bosphorus.
Cung điện Dolmabahce trở thành nơi ở chính của hoàng gia trong giai đoạn
về sau này. Các sảnh nghi lễ, đèn chùm, trần nhà được trang trí và
không gian nội thất chịu ảnh hưởng châu Âu
tạo nên một bầu không khí rất khác so với
Topkapi.
Nhìn thấy cả hai cung điện sẽ giúp việc chuyển biến của đế chế trở nên
dễ hiểu hơn. Topkapi được bố trí xung quanh
các sân trong khép kín, trong khi
Dolmabahce được thiết kế cho các nghi lễ lớn, các cuộc gặp ngoại giao và
các buổi tiếp đón trang trọng.
Sau cung điện, hãy tiếp tục đi qua Beşiktaş hướng về Ortaköy. Tuyến đường này
cho thấy các cung điện Ottoman, nhà thờ Hồi giáo và
khu dân cư dần dần mở rộng
dọc theo Bosphorus như thế nào.
Hãy ngắm Thành phố Byzantine nằm bên dưới Istanbul thời Ottoman
Người Ottoman không xây Istanbul trên một địa điểm trống rỗng. Họ đã kế thừa một thành phố đế chế với những con đường, nhà thờ, tường thành phòng thủ, quảng trường công cộng và các khu dân cư đã được hình thành.
Hagia Sophia là ví dụ rõ ràng nhất về mối liên hệ giữa hai thời kỳ. Ban đầu nó được xây dựng như một nhà thờ Byzantine, sau đó trở thành một nhà thờ Hồi giáo đế chế Ottoman. Các tháp minaret và các mảng thư pháp ngày nay đứng cạnh nhiều công trình kiến trúc có từ sớm hơn.
Nhà đua ngựa Hippodrome tiếp tục định hình Quảng trường Sultanahmet, trong khi các con phố cũ và không gian công cộng vẫn là một phần của kinh đô Ottoman.
Hướng dẫn Istanbul Byzantine
giải thích thành phố trông như thế nào trước năm 1453.
Trải nghiệm lịch sử Ottoman vượt ra ngoài Sultanahmet
Sultanahmet có những công trình nổi tiếng nhất, nhưng Istanbul Ottoman đã mở rộng xa hơn rất nhiều so với khu vực cung điện.
Fatih phát triển xung quanh nhà thờ Hồi giáo và quần thể xã hội được xây dựng cho Sultan
Mehmed II. Süleymaniye lớn lên bên quanh ngôi đền thờ đế quốc của mình, trong khi Eyüp trở thành
một khu vực tôn giáo và nghi lễ quan trọng.
Üsküdar gìn giữ các nhà thờ Hồi giáo ven sông, các đài phun nước, nghĩa trang và
những con phố truyền thống ở phía châu Á. Gần đó, Kuzguncuk mang đến
một bầu không khí cư trú yên tĩnh hơn với những ngôi nhà gỗ, các công trình tôn giáo nhỏ và
các quán cà phê địa phương.
Một chuyến phà giữa hai phía châu Âu và châu Á là một trong những
cách đơn giản nhất để hiểu về những khu vực này. Từ mặt nước, các bức tường cung điện,
các mái vòm, tháp chuông và những khu dân cư trên sườn đồi trở thành một phần
của cùng đường chân trời.
Tuyến đường Đế chế Ottoman đơn giản ở Istanbul
Bắt đầu tại Cung điện Topkapi thật sớm vào buổi sáng. Tiếp tục đến Nhà thờ Hồi giáo Hagia Sophia
và Nhà thờ Hồi giáo Xanh trước khi đi bộ qua Quảng trường Sultanahmet.
Sáng
Cung điện Topkapi › Hagia Sophia › Nhà thờ Hồi giáo Xanh › Quảng trường Sultanahmet
Sau bữa trưa, tiếp tục đến Chợ Grand Bazaar và Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye.
Từ Süleymaniye, đi xuống dốc về phía Chợ Gia vị và Eminönü.
Chiều
Grand Bazaar › Beyazıt › Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye › Chợ Gia vị › Eminönü
Kết thúc một ngày bằng chuyến đi phà hoặc tour du thuyền ngắn trên eo Bosphorus. Những du khách
có thêm một ngày có thể bổ sung Cung điện Dolmabahce, Beşiktaş và Ortaköy.