Nhà thờ Hồi giáo Xanh Istanbul
Nằm ngay giữa trung tâm của khu phố cổ lịch sử, Nhà thờ Hồi giáo Xanh là một trong những địa điểm tôn giáo mang tính biểu tượng nhất ở cả Istanbul và Thổ Nhĩ Kỳ. Tên gọi chính thức là Nhà thờ Hồi giáo Sultanahmet, nơi này được gọi với biệt danh Nhà thờ Hồi giáo Xanh nhờ nội thất tuyệt đẹp được trang trí bằng những gạch Iznik rực rỡ. Những viên gạch màu xanh đặc trưng này bắt nguồn từ Iznik, một thị trấn nổi tiếng với nghề thủ công gốm sứ.
Truyền thống đặt tên cho nhà thờ Hồi giáo Ottoman thường theo người có công — người đã đứng ra đặt làm và tài trợ cho việc xây dựng. Vì vậy, nhiều nhà thờ Hồi giáo mang tên của các vị thí chủ. Ngoài ra, các khu dân cư cũng thường lấy tên từ nhà thờ Hồi giáo quan trọng nhất trong khu vực. Điều này giải thích vì sao thuật ngữ Sultanahmet không chỉ đề cập đến chính ngôi nhà thờ Hồi giáo mà còn chỉ Sultan (vị vua) đang trị vì và cả khu vực Sultanahmet rộng hơn.
Giờ tham quan Nhà thờ Hồi giáo Xanh là khi nào?
Với tư cách là một nơi thờ tự đang hoạt động, Nhà thờ Hồi giáo Xanh mở cửa từ lễ cầu nguyện buổi sáng sớm đầu tiên cho đến lễ cầu nguyện buổi tối cuối cùng. Vì thời gian cầu nguyện được xác định theo vị trí của mặt trời, nên lịch này thay đổi trong suốt cả năm.
Du khách có thể tham quan trong khoảng 08:30 SA đến 4:30 CH, trừ thời điểm diễn ra lễ cầu nguyện. Khách tham quan cần ăn mặc lịch sự, phụ nữ trùm tóc và tất cả du khách phải tháo giày trước khi vào. Khăn choàng và váy miễn phí được cung cấp tại lối vào, cùng với túi nhựa để mang giày.
Nhà thờ Hồi giáo có vé vào cửa miễn phí và không cần đặt chỗ. Du khách có thể tham quan tự do khi không có lễ cầu nguyện đang diễn ra. Những người sử dụng Istanbul Explorer Pass có thể tham gia tour hướng dẫn giàu thông tin mà không mất thêm chi phí.
Cách đến Nhà thờ Hồi giáo Xanh
- Từ các khách sạn ở Khu phố cổ: Đi xe điện T1 đến ga Sultanahmet. Từ đó, ngôi nhà thờ Hồi giáo chỉ cách một đoạn đi bộ ngắn.
- Từ các khách sạn ở Sultanahmet: Ngôi nhà thờ Hồi giáo nằm trong bán kính đi bộ từ hầu hết các chỗ ở trong khu vực.
- Từ các khách sạn ở Taksim: Dùng xe cáp treo (funicular) từ Quảng trường Taksim đến Kabatas, sau đó đi xe điện T1 đến Sultanahmet.
Bối cảnh lịch sử của Nhà thờ Hồi giáo Xanh
Vị trí của Nhà thờ Hồi giáo Xanh
Mặt bằng Nhà thờ Hồi giáo Xanh nằm ở vị trí chiến lược đối diện với Nhà thờ Hồi giáo Hagia Sophia, tạo nên sự tương phản kiến trúc ấn tượng. Quyết định xây dựng ngôi nhà thờ Hồi giáo này trực tiếp đối diện Hagia Sophia đã khơi dậy nhiều cách lý giải khác nhau. Có người cho rằng nó được dựng lên nhằm sánh vai với sự huy hoàng của nhà thờ Thiên chúa giáo Byzantine trước đó, trong khi những người khác lại cho rằng công trình này nhằm biểu tượng cho sự thống trị của Đế chế Ottoman.
Việc xây dựng Nhà thờ Hồi giáo
Được khởi công theo lệnh của Sultan Ahmed I, ngôi nhà thờ Hồi giáo được xây dựng trong giai đoạn 1609 đến 1617. Việc hoàn thành chỉ trong bảy năm là minh chứng cho sự hiệu quả và tiềm lực tài chính của Đế chế Ottoman ở thời kỳ đỉnh cao. Bên trong trưng bày hơn 20.000 viên gạch Iznik được làm thủ công, các cửa sổ kính màu tinh xảo và tác phẩm thư pháp tuyệt mỹ, thể hiện tay nghề phi thường của các nghệ nhân.
Truyền thuyết sáu tháp
Nhà Nhà thờ Hồi giáo Xanh độc đáo trong số các nhà thờ Hồi giáo Ottoman nhờ có sáu tháp. Theo truyền thuyết, Sultan Ahmed I đã yêu cầu một ngôi nhà thờ Hồi giáo bằng vàng (“altin” trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ), nhưng kiến trúc sư nghe nhầm và thay vào đó xây sáu (“alti”) tháp. Dù nguyên nhân dẫn đến việc này là gì, sáu tháp vẫn là đặc điểm nổi bật xác định của ngôi nhà thờ Hồi giáo.
Ảnh hưởng kiến trúc của Nhà thờ Hồi giáo Xanh
Được thiết kế bởi Sedefkar Mehmet Aga — học trò của Kiến trúc sư Sinan nổi tiếng — ngôi nhà thờ Hồi giáo thể hiện sự hòa trộn giữa kiến trúc Byzantine và kiến trúc Ottoman. Vòm trung tâm khổng lồ, được hai bên nâng đỡ bởi các bán vòm và chống đỡ bằng bốn cột trụ lớn, minh họa cho phong cách thiết kế cổ điển của Ottoman. Không gian nội thất rộng rãi, được trang trí bằng các chi tiết khảm gạch tinh xảo và thư pháp tiếng Ả Rập, tạo nên bầu không khí vô cùng cuốn hút.
Điều gì khiến Nhà thờ Hồi giáo Xanh trở thành một địa danh của Istanbul?
Nhà thờ Hồi giáo Xanh là một trong những địa danh được ghé thăm nhiều nhất ở Istanbul nhờ vẻ đẹp kiến trúc, giá trị lịch sử và vị trí đắc địa. Thiết kế đồ sộ của công trình, được trang trí bằng hàng nghìn gạch Iznik, làm nổi bật năng lực nghệ thuật và kỹ thuật của Đế chế Ottoman. Nhà thờ Hồi giáo vẫn tiếp tục hoạt động như một nơi thờ tự, cho phép du khách chiêm nghiệm một phần thiết yếu trong đời sống văn hóa và tôn giáo của Istanbul.
Mất bao lâu để xây Nhà thờ Hồi giáo Xanh?
Phải mất khoảng bảy năm để hoàn thành Nhà thờ Hồi giáo Xanh, từ năm 1609 đến 1617. Dù thời gian xây dựng tương đối ngắn, những chi tiết tinh xảo của ngôi nhà thờ Hồi giáo — bao gồm các viên gạch làm thủ công, thư pháp và thiết kế hoành tráng — đã làm nổi bật khả năng huy động nguồn lực và nhân tài của đế chế cho các dự án mang tầm vóc vĩ đại.
Tại sao Nhà thờ Hồi giáo Xanh được xây dựng?
Việc xây dựng Nhà thờ Hồi giáo Xanh được thúc đẩy bởi tham vọng tôn giáo và chính trị. Sultan Ahmed I mong muốn xây một ngôi nhà thờ Hồi giáo nguy nga có thể sánh ngang Hagia Sophia, qua đó biểu tượng cho quyền lực của đế chế và sự sùng kính đối với Hồi giáo. Ngoài ra, ngôi nhà thờ Hồi giáo còn được dự định để lại một di sản lâu dài cho vị Sultan và trở thành trung tâm tinh thần của thành phố.